ตอนที่ 2 จาก 4
เรื่องเดียวที่ยังไม่สุกงอมคือการใช้ชีวิตเป็นมนุษย์
บทความนี้เป็นตอนที่สองในบทความสี่ตอนที่เรียบเรียงจากคำบรรยายภาษาทมิฬเรื่อง “Pakkuvam” (ความสุกงอม) ของศิวโยคี และแปลจากต้นฉบับภาษาทมิฬ ชมคำบรรยายต้นฉบับ
ประตูสถานกงสุลกับคำว่า “เซอร์”
มีเพลงหนึ่งว่า “ประตูดอกไม้เอ๋ย จงปลดกลอนเปิดออก”
ถ้าไปสถานกงสุลอเมริกา ประตูที่นั่นใหญ่มาก เจ้าหน้าที่ที่นั่นถึงกับบอกเลยว่า “ช่วยออกแรงผลักหน่อยนะครับ” ถ้าผมเอาแต่ลูบประตูแล้วร้องเพลงอยู่ล่ะ เขาจะจ้องเขม็งจากข้างล่าง “ช่วยดันแรง ๆ หน่อยได้ไหมครับ”
เขาจะไม่พูดว่า “โย” (คำเรียกแบบหยาบ ๆ ว่า “เฮ้ย”) เขาทำงานที่สถานกงสุลนี่ เขาจะพูดว่า “เซอร์” แต่จริง ๆ แล้วมันก็คือ “โย” นั่นแหละ พอได้ยินคำว่า “เซอร์” คุณก็รู้สึกเย็นสบายขึ้นมาทันที คุณไม่รู้ว่ามีอะไรซ่อนอยู่ข้างใน คุณไม่เข้าใจภาษานั้นเลย
สุกงอมและไม่สุกงอม
ถ้าอย่างนั้น ความสุกงอมมีอยู่จริงไหม มี เป็นไปได้ไหมที่จะสุกงอม เป็นไปได้ ความสุกงอมและความไม่สุกงอม ปักกุวัมและอปักกุวัม มีกล่าวไว้ในศิวาคม มีบทเพลงที่ถูกเขียนขึ้นเกี่ยวกับสองสิ่งนี้โดยเฉพาะ
ถ้าถามว่าความไม่สุกงอมคืออะไร ถ้าคุณแต่งตัวสวมบทบาทแล้วไม่รู้จักแสดงให้เข้ากับบทนั้น คุณก็ไม่สุกงอม ถ้าคุณขึ้นเวทีแต่งเป็นผู้หญิง ที่นั่นคุณจะพูดด้วยเสียงห้าวไม่ได้ ต้องพูดด้วยเสียงนุ่มนวล ต้องร้องเพลงให้เข้ากับบทนั้น
“กระโดดโลดเต้นแล้วร้องเพลงเถิด แม่สีดา ถ้าเธอร้องไห้ ใจดวงน้อยนี้ทนไม่ได้”
ทำไม เพราะชีวิตต้องใช้โดยโค้งในที่ที่ต้องโค้ง บิดในที่ที่ต้องบิด ก้มในที่ที่ต้องก้ม และยืดตัวตรงในที่ที่ต้องยืดตัวตรง แม่น้ำไม่ได้ไหลเป็นเส้นตรง ชีวิตก็เช่นกัน ถ้าผมยืนตัวแข็งตรงในนามของ “ผมสุกงอมแล้ว” จะเกิดอะไรขึ้น
เข็มกับด้าย
ความสุกงอมของเข็มคือความแหลมและความตรง ความสุกงอมของด้ายคือความอ่อนโค้งได้ ถ้าเข็มอ่อนโค้งได้ มันจะแทงเข้าผ้าได้ไหม เย็บได้ไหม ไม่ได้
ตอนนี้เข็มกับด้ายทะเลาะกัน เข็มบอกว่า “ข้านี่แหละที่สุกงอม” ด้ายบอกว่า “ไม่ใช่ ข้าต่างหากที่สุกงอม” ในสองอย่างนี้ อะไรคือความสุกงอม
บัณฑิตคนหนึ่งมาบอกว่า “จงอ่อนโอนเหมือนต้นอ้อ” ถ้าคุณเอาแต่โค้งงอเหมือนต้นอ้ออยู่ตลอดเวลา คุณคิดว่าแม้แต่หนอนหรือแมลงสักตัวจะมาอาศัยอยู่ข้างคุณไหม แม้แต่งูสักตัวจะอยู่ใต้ร่มเงาของคุณได้ไหม ไม่ได้เลย
แผ่กิ่งเหมือนไทร หยั่งรากเหมือนหญ้า
ถ้าเป็นเหมือนต้นไทร นกจะมาอาศัยได้มากแค่ไหน คนจะมาพักใต้ร่มได้มากเท่าไร ถ้าอย่างนั้น เราควรเป็นเหมือนต้นไทร หรือเหมือนหญ้าแพรก
บรรพบุรุษของเราพูดไว้ทั้งสองอย่าง “แผ่กิ่งก้านเหมือนต้นไทร หยั่งรากเหมือนหญ้าแพรก” คนหนึ่งบอกว่า “รากนั่นแหละสำคัญ จงเป็นเหมือนหญ้า” อีกคนบอกว่า “ต้นไทรต่างหากที่ยิ่งใหญ่” เมื่อพูดทั้งสองอย่าง จะสุกงอมได้อย่างไร จะเป็นหญ้า หรือเป็นต้นไม้
ใครคือคนดี
คุรุคนหนึ่งบอกว่า “จงเป็นคนดี” ทุกคนต่างคิดว่าตัวเองเป็นคนดีอยู่แล้ว อย่างไร ผมไม่ดื่มเหล้า เพราะฉะนั้นผมเป็นคนดี ผมไม่สูบบุหรี่ เป็นคนดี ผมไม่กินเนื้อกินปลา เป็นคนดี ผมสวดพระเวทได้ทั้งหมด เป็นคนดี
เขาถือรายการแบบนี้ไว้แล้วคิดว่า “ผมสุกงอมแล้ว” ส่วนภรรยาก็อดทนอยู่โดยพูดกับใครไม่ได้ “เราต้องพึ่งเขาเลี้ยงชีพ ไม่มีทางอื่น” ทุกอย่างในรายการนั้นถูกต้องหมด แต่เขาสุกงอมแล้วหรือ
เราจะเห็นคนที่สุกงอมได้ไหม
คำว่าความสุกงอมถูกกล่าวไว้อย่างไพเราะ แต่ในโลกนี้คุณจะไม่มีวันเห็นมนุษย์ที่สุกงอมสักคน รู้ไหมทำไม เพราะคุณต้องสุกงอมเสียก่อนจึงจะมองเห็นมัน
“ต้องมีนิสัยที่มองผู้อื่นเหมือนมองตัวเอง นิสัยนั้นจะมาได้ ใจต้องมีความจริง”
ถ้าผมเป็นขโมย ผมจะมองคนอื่นเป็นอะไร ก็มองเป็นขโมยนั่นแหละ ปัญหาอยู่ที่ผม หรืออยู่ที่เขา
มนุษย์ที่ถูกทำให้สุกงอมเพื่อวรรณะ
มนุษย์เองก็ถูกทำให้สุกงอมแบบนั้น มีคนบอกคนคนหนึ่งว่า “เจ้าเป็นคนวรรณะต่ำ” เขาก็ยอมรับ พวกเขาทำให้เขาสุกงอมหรือเปล่า
แมวตัวหนึ่งไม่อาจถูกทำให้สุกงอมแบบนั้นได้ เพียงเพราะคุณให้ข้าวมัน มันจะฟังทุกคำที่คุณพูดหรือ แต่ดูสิว่ามนุษย์ถูกทำให้สุกงอมได้ถึงขนาดไหน
พอมีคนบอกว่า “พวกเจ้าเป็นวรรณะต่ำ” เราก็ยอมรับแล้วรวมกลุ่มกัน เราแบ่งตัวเองออกเป็นชั้น ๆ ไปจนถึงวรรณะ (คำที่แปลตรงตัวว่า “สี”) “เจ้าวรรณะนี้ เขาวรรณะนั้น คนวรรณะนี้กับคนวรรณะนั้นจะนั่งเสมอกันไม่ได้” เราป้ายสีให้ตัวเองได้ถึงเพียงนี้
ถ้าไม่มีวรรณะ ก็ไม่มีพรรค ไม่มีผู้นำ ที่จริงปัญหาเป็นของผู้นำ เรากลับคิดว่ามันเป็นปัญหาของเรา
เงินกับความเชื่อ
ครั้งหนึ่งผมพูดว่า “พ้นจุดหนึ่งไปแล้ว มีเงินไว้จะทำอะไรได้” คนที่ได้ยินมองผมอย่างประหลาดใจ เรามนุษย์สุกงอมกันถึงขนาดไหน
เรื่องการใช้ชีวิตเป็นมนุษย์เท่านั้น
สำหรับการรวมตัวเป็นฝูงชน การปรบมือเชียร์ใครสักคน การตะโกน “ไช” มนุษย์สุกงอมแล้ว สำหรับการยอมรับวรรณะและเชื่อว่าวรรณะเป็นความจริง มนุษย์สุกงอมแล้ว สำหรับการยอมรับศาสนาและใช้ชีวิตอยู่ในความหยิ่งผยองทางศาสนา มนุษย์สุกงอมแล้ว แล้วเรื่องอะไรที่เขายังไม่สุกงอม เรื่องการใช้ชีวิตเป็นมนุษย์เท่านั้น
“พิษร้ายของงู เขาเรียนรู้ที่จะให้ผ่านคำพูด ด้วยเล่ห์กลเหมือนหมาจิ้งจอก เขารู้วิธีทำลายครอบครัว ด้วยเงินสกปรก เขารู้วิธีซื้อตัวคนอื่น เรื่องการใช้ชีวิตเป็นมนุษย์เท่านั้น…”
ผมเป็นมนุษย์คนหนึ่ง ผมเข้าใจบางอย่าง และผมก็พูดมันออกมา คนไม่ได้ดูว่าพูดอะไร พวกเขาถามว่า “หมอนี่เป็นใคร พูดไปเพื่ออะไร ทำไมเขาต้องพูดเรื่องนี้”
ถ้าถามว่าใครโง่ที่สุดในโลกนี้ ก็ผมนี่แหละ ทำไม เพราะผมยังคิดอยู่ว่าจะมีใครสุกงอมบ้าง
คุณเกิดมาก็เพื่อสุกงอม
โลกนี้จะไม่สุกงอม นั่นเป็นปัญหาของใคร เป็นปัญหาของโลก ธรรมชาตินี้ หรือพระเจ้า ให้ชีวิตแก่ผมก็เพื่อให้ผมเข้าใจและสุกงอม
คุณเกิดมาก็เพื่อสุกงอมนั่นเอง ปัญหาทั้งหลายที่มาหาคุณมีไว้เพื่ออะไร เพื่อให้สุกงอม ภรรยา สามี ลูก ๆ เพื่อน การงาน สังคมรอบตัว ทั้งหมดทำให้คุณหงุดหงิดก็เพื่อทำให้คุณสุกงอม ไม่อย่างนั้นชะตาของคุณก็จบเห่ ก็ต้องค้อมตัวประจบประแจงไปจนตาย
ค้นหาความจริงที่อยู่ภายในตัวคุณ พอค้นพบแล้ว จงรับการฝึก แล้วคุณจะสุกงอม คุณพิเศษ ภายในตัวคุณมีตะเกียงดวงหนึ่งที่ต้องจุดให้สว่าง มีกุณฑลินี มันจะตื่นขึ้น มันคือแสงสว่าง คุณสุกงอมได้
ร่างกายกับจิตใจ
ผมบอกไปแล้วว่า “ร่างกายสุกงอมอยู่แล้ว” ใช่ไหม ถ้าอย่างนั้น ถ้าจิตใจสุกงอม ร่างกายนี้จะเปลี่ยนไปด้วยไหม ร่างกายให้โอกาสคุณที่จะสุกงอม แต่คุณกลับใช้ร่างกายนั้นทำงานอย่างอื่น
ทำไมจึงมีจิตใจอยู่ในร่างกายนี้ ร่างกายจะทำงานที่ร่างกายต้องทำ มันจะมีอารมณ์ความรู้สึก ทำไมคุณไม่ให้เกียรติร่างกาย คุณรู้วิธีทำให้ร่างกายยอมตามจิตใจ แต่คุณทำให้จิตใจของคุณสอดคล้องกับร่างกายไม่ได้ นั่นแหละคือปัญหาของคุณ
เพื่อจิตใจ คุณบงการร่างกาย คุณอ่านหนังสือวรรณะ คุณอ่านหนังสือศีลธรรมทางศาสนา แล้วคุณเปลี่ยนร่างกายไปตามศีลธรรมนั้น คุณไม่ยอมนอนในเวลาที่ควรนอน ไม่เคยแม้แต่วันเดียวที่คุณพยายามปรับจิตใจให้เข้ากับร่างกาย
การเรียนรู้คือความสุกงอมหรือ
มนุษย์สุกงอมอย่างไร การเรียนรู้อะไรสักอย่างเรียกว่าความสุกงอมหรือ หมาก็ทำได้ มีคนสอนมันว่า “ถ้านายมา ให้กระดิกหาง” มันก็สุกงอมแล้ว แต่ถ้านายคนนั้นให้ยาพิษ มันก็จะกิน มันไม่รู้ มนุษย์รู้
ถ้าคนที่สุกงอมได้ฟังคำพูดของผม เขาจะดีใจ “ผมพบมนุษย์คนหนึ่งในโลกนี้แล้ว” ถ้าคนที่ไม่สุกงอมได้ฟัง รู้ไหมจะเกิดอะไรขึ้น เขาจะเดือดเหมือนหม้ออัดแรงดัน “คำพูดของคนนี้ไม่ได้เรื่องเลย คุณเปิดคำพูดของเขากลางบ้าน แล้วลูก ๆ จะเป็นอย่างไร” เขาถาม
ลูก ๆ ของเขาออกไปข้างนอกแล้วเรียนรู้สิ่งที่แย่กว่านี้มากกลับมา สำหรับเรื่องนั้นพวกเขาสุกงอมได้ดีทีเดียว
มนุษย์ไม่เข้าใจอะไร พอเขาคิดว่าเข้าใจอะไรสักอย่างแล้ว เขาก็จะไม่พยายามรู้เรื่องอื่นอีกเลย
ความกลัวเรื่องกุณฑลินี
“กุณฑลินีใช่ไหม” ทุกคนต่างก็พากันขู่ คนหนึ่งบอกว่า “ถ้ากุณฑลินีมา เขาจะไม่พูดอีกเลย” “ถ้ามีกุณฑลินี คนจะกลายเป็นนักบวช”
พอได้ยินทั้งหมดนี้ ชายคนหนึ่งก็ไปติรุวัณณามะไล “กุณฑลินีของผมตื่นแล้ว” “กุณฑลินีตื่นแล้ว ผมกลัว”
อยากเห็นไหมว่าถ้ากุณฑลินีตื่นจะเกิดอะไรขึ้น ดูผมสิ สิ่งที่ตื่นในตัวคุณจะไม่ตื่นในตัวผมหรือ ถ้ากุณฑลินีตื่น ความรักและความกรุณาจะเอ่อล้น ทำไมมันไม่มาหาคุณ แปลว่าคุณยังไม่สุกงอม
เรื่องความสุกงอมและความไม่สุกงอม ในศิวาคมกล่าวไว้อย่างไพเราะ สำหรับคนที่ไม่สุกงอม ทำอะไรให้ไม่ได้ ถ้าคิดว่า “เอาละ ถ้าสอนเขา เขาจะสุกงอม” แล้วสอนเขา เพราะเขาได้มาง่าย ๆ เขาจึงไม่รู้คุณค่าของมัน เขาก็ยังอยู่ที่เดิม
“ท่านครับ ผมมาหาท่านนานมากแล้ว ท่านลืมผมไปแล้ว” ชายคนหนึ่งพูด “ไม่เป็นไร ช่วยสอนแค่การฝึกขั้นที่สี่ให้ผมหน่อยเถอะครับ” การฝึกขั้นที่สี่นั่นคืออะไร
เป้าหมายของคุณคืออะไร
การสุกงอมเกิดขึ้นที่ไหน ไม่ใช่ที่เหตุการณ์หรือการกระทำ แต่ที่เป้าหมายของคุณ
เป้าหมายของคุณคืออะไร คุณมาที่นี่เพื่ออะไร คุณเกิดมาเพื่ออะไร เพื่อเสพความสุขทางกายเท่านั้นหรือ เพื่อกามารมณ์และความดึงดูดทางเพศเท่านั้นหรือ หรือเพื่อยึดความผูกพันทางวรรณะไว้ แล้วใช้ชีวิตเพื่อมันจนจากไป