ตอนที่ 2 จาก 4
ประสาทสัมผัสมีไว้เพื่ออะไร
บทความนี้เป็นตอนที่สองในบทความสี่ตอนที่เรียบเรียงจากคำบรรยายภาษาทมิฬเรื่อง “Pulaal Maruthal” (การปฏิเสธประสาทสัมผัส) ของศิวโยคี และแปลจากต้นฉบับภาษาทมิฬ ชมคำบรรยายต้นฉบับ
ต้องสูดอากาศ กลิ่นจึงมา
เวลาจะดมอะไรสักอย่าง คุณทำอย่างไร คุณเอามันมาใกล้จมูกแล้วสูดอากาศเข้าไป สูดแล้วกลิ่นก็มา ปิดจมูกแล้วก็ไม่มา กลิ่นจะมีได้ก็ต่อเมื่อมันมาปนกับอากาศ เพราะลมหายใจเข้าออกอยู่ตลอดเวลา ผู้สร้างจึงไม่ได้ทำทางแยกไว้ให้กลิ่น แต่พามันมาพร้อมกับอากาศเลย
เวลามีกลิ่นเหม็น คุณปิดจมูก เบือนหน้า เอาผ้าเช็ดหน้ามาปิด คุณทำทั้งหมดนี้เพราะรู้ไม่ใช่หรือ แต่ถ้าถาม คุณกลับตอบว่า “ไม่รู้” คุณรู้ แต่ไม่รู้ว่าตัวเองรู้ นี่แหละคือปัญหา
ปุลาลหมายถึงประสาทสัมผัสทั้งห้า
ตา หู จมูก ปาก ผิวหนัง ถ้าพูดทีละอย่าง แต่ละอย่างเรียกว่า ปุลัน ถ้าพูดรวมกันเรียกว่า ปุลาล “เท้าควรเดินตามไปทุกที่ที่ตาไปหรือ” หมายความว่าอย่างไร
ตาบอกว่า “สวย” ตาเป็นผู้บอกว่าสวย หรือใจที่มองผ่านตาเป็นผู้บอก ผู้ที่มองผ่านตาคือใจ สิ่งที่สวยก็สวยสำหรับใจ ความไพเราะของเพลง รสชาติ และกลิ่นหอมก็เช่นกัน ไม่ใช่สำหรับหู ลิ้น หรือจมูก แต่สำหรับใจ
เฉพาะจมูกเท่านั้นที่ตั้งชื่อไว้ตรง ๆ เลย ใจเองเป็นผู้รับรู้กลิ่น เพราะฉะนั้นกลิ่นหอมจึงเรียกว่า มะณัม ซึ่งออกเสียงเหมือนคำว่า มะนัม ที่แปลว่าใจ
สามวง สองวง
มีคนหนึ่งชื่อปวณันติ มุนิวร์ (นักไวยากรณ์ทมิฬโบราณ) มาแยกอักษร “ண” (ณ) ที่เขียนเป็นสามวง ออกจาก “ன” (น) ที่เขียนเป็นสองวง แล้วหลอกเรา เวลาพูด มะณัม (กลิ่นหอม) กับมะนัม (ใจ) ฟังดูเหมือนกันสำหรับผู้ฟัง เหมือน กัล (ก้อนหิน) กับ กัฬ (เหล้าตาลเมา) ความหมายเข้าใจได้จากบริบทเท่านั้น ถ้าพูดว่า “ผมดื่มกัฬ” ก็ไม่ใช่ของแข็ง ถ้าพูดว่า “ผมนั่งบนกัล” ก็ไม่ใช่นั่งบนน้ำ พวกเขาเปลี่ยนตัวอักษรจนทำให้เราสับสน แต่สิ่งที่จมูกทำเป็นเรื่องตรงไปตรงมา ชื่อจึงเป็น “มะณัม” ตรง ๆ
ใจปกครองประสาทสัมผัส
ปุลาลหมายถึงทุกอย่างรวมกัน ทำไมต้องพูดรวมกัน ผู้ที่มองผ่านตาก็คือใจ ผู้ที่ฟังผ่านหูก็คือใจ ผู้ที่รับรู้กลิ่นผ่านจมูก รสผ่านลิ้น และสัมผัสผ่านผิวหนังก็คือใจ ใจนี่แหละที่ปกครองประสาทสัมผัสทั้งหมดนี้
สิ่งที่ถูกสอนว่า “สวย”
ผมเรียกอะไรว่าสวย ผมถูกสอนมาว่า ขาว ผิวอมชมพู นั่นคือสวย คุณจะบอกว่าแม่ของคุณไม่สวยไหม ท่านดูสวยในสายตาคุณได้อย่างไร ถ้าคุณเกิดมาพร้อมความรู้แบบนี้ตั้งแต่แรก คุณคงไม่ยอมรับแม่ของตัวเองด้วยซ้ำ
พอโตขึ้นคุณก็พูดว่า “แม่ไม่รู้อะไรหรอก พ่อเป็นคนบ้านนอก” ถ้าพ่อเป็นคนถีบสามล้อ บางคนก็บอกว่า “นั่นคนทำงานที่บ้านเรา” ทำไม เพราะเขากลายเป็นสิ่งที่ถูกสอนมาทุกประการ แล้วก็เห็นแต่สิ่งนั้นผ่านตา ส่วนที่เหลือไม่เห็นเลย ภาพต้องมองเป็นภาพเท่านั้น ไม่ใช่อ่าน เพราะผมอ่านหนังสือออก ผมจึงมองมันเป็นภาพไม่ได้
ต้องอ่านออก หรือต้องมองเห็น
มีคนหนึ่งแปลข้อความของผมเป็นภาษาฮินดีแล้วใส่ไว้ในคำอธิบายใต้วิดีโอ มีเส้นขีดอยู่ข้างบน แล้วเป็นวงกลมวงแล้ววงเล่าเหมือนบีบขนม จังกิรี (ขนมหวานอินเดียที่บีบเป็นวงขด) ออกมา สำหรับคนที่รู้ภาษานั้น ตัวอักษรนั้นปลุกเสียงขึ้นมา สำหรับเราไม่ปลุก เพราะอย่างนั้นภาพจึงผิดหรือ
ต้องอ่านออก หรือต้องมองเห็น ถ้าอ่านไม่ออก ตาก็ไร้ค่าหรือ วัลลุวร์กล่าวว่า
ผู้ที่เรียกว่ามีตา คือผู้ที่ได้ศึกษาเล่าเรียน ผู้ไม่ได้เรียน มีเพียงแผลสองแผลบนใบหน้า
เรียนภาษาฮินดีแล้วเป็นผู้ได้ศึกษาหรือ ผู้ได้ศึกษาคือใคร
เขาสอนว่าปุลาลคือเนื้อสัตว์
พอได้ยินคำว่าปุลาล ผมไม่เข้าใจเลย แล้วก็มีคนหนึ่งบอกว่า “เนื้อแพะ เนื้อวัว ไก่ นี่แหละคือปุลาล”
ผมเอาคำว่ากิจจิลิกกายมาจากไหน มีแต่ผมที่รู้ ผมมีเหตุผลของผม ส่วนเธอ มีคนสอนเหตุผลให้เธอไปแล้ว ว่าปุลาลคือเนื้อสัตว์ ตอนนี้จะอ่านบทเพลงไหน เธอก็เอาความหมายนั้นไปจับใส่
การปฏิเสธปุลาล แล้วเขาปฏิเสธอะไร ทำไมเขาจึงพูดทั้ง อูน (เนื้อหนังของร่างกาย) และปุลาล บางคนพูดว่า “อูน ปุลาล เส้นเอ็น” ในติรุมันติรัมและติรุวาจกัมมีคำว่าปุลาลปรากฏอยู่ และมีคำว่า ปุไลยร์ ด้วย
ไม่รู้จักทั้งข้างหน้าข้างหลัง
คนที่ใจไม่แจ่มชัดจะตกเป็นทาสของประสาทสัมผัส และปล่อยให้มันโง่เขลา ตาเขามองเห็น เขาก็มอง แต่ก็ยังพูดว่า “ผมไม่รู้”
ในภาษาทมิฬ เวลาจะถามว่ารู้จักใครไหม เขาถามกันว่า “เธอรู้จักเขาทั้งข้างหน้าข้างหลังไหม” ผมจะตอบว่า “ถ้าไปดูข้างหน้าก็รู้จักข้างหน้า ถ้าไปดูข้างหลังก็รู้จักข้างหลัง” คนที่ไม่รู้จักมีแต่สำหรับคนตาบอดเท่านั้น เมื่อตาผมมองเห็น จะมีใครที่ผมไม่รู้จัก
คุณพูดว่า “ผมไม่เข้าใจภาษาที่เขาพูด” ถ้าดูสถานการณ์แล้วจะไม่เข้าใจหรือ กลางทะเลทรายกว้างใหญ่ มีคนหนึ่งขออะไรสักอย่างเป็นภาษาอะไรก็ไม่รู้ ในมือผมมีขวดน้ำ ผมต้องรู้ภาษาของเขาด้วยหรือ จึงจะเข้าใจว่าเขาขออะไร
มีเพลงที่ว่า “จนอายุยี่สิบ ฉันอยู่ในความดูแลของพ่อแม่ ในยี่สิบวินาที ฉันก็กลายเป็นของเธอ” สิ่งนั้นเกิดขึ้นเพราะภาษาหรือ “แค่สายตาเดียวก็พอ ต้องใช้คำเป็นพัน ๆ คำด้วยหรือ” สัตว์สื่อสารกันได้โดยไม่ต้องมีภาษา
ภาษาที่หมาพูด
มีวิดีโออยู่คลิปหนึ่ง เด็กคนหนึ่งเอาปืนของเล่นยิงหมาตัวหนึ่ง มันล้มลง ยิงอีกตัวหนึ่ง ตัวนั้นก็ล้ม ตัวที่สามก็ล้ม มีแต่ตัวถัดไปที่ไม่ล้ม แล้วหมาอีกตัวหนึ่งก็ตบมันทีหนึ่ง เด็กยิงอีกครั้ง คราวนี้ตัวนั้นก็ล้มด้วย หัวเราะกันใหญ่ หมาตัวนั้นพูดภาษาอะไร
แม้ในภาษาที่เราไม่รู้ เราก็รู้ว่าเขาดีใจ เสียใจ หรือโกรธ ถ้ามีคนด่าไปยิ้มไป เธอก็จะไม่โกรธ ต้องเข้าใจเรื่องนี้จึงจะใช้ชีวิตได้ เมื่อนั้นจึงจะร้องเพลงได้ว่า “ฉันได้เห็นละครทั้งหมดในดวงตาที่ร่ายรำของเธอ”
ตอนนี้ประสาทสัมผัสทำให้ใจตกเป็นทาส ดวงตาอันพิเศษนั้น เธอเอาไว้ใช้เพียงค้นหาและคลำหาสิ่งที่เธอรู้อยู่แล้ว
รสมีแค่หกรสหรือ
ลิ้นรับรู้แค่หกรสหรือ น้ำตาลกรวด น้ำตาลทราย น้ำตาลอ้อยก้อน น้ำผึ้ง ล้วนหวาน ถ้าทุกอย่างเหมือนกันหมด ทำไมต่อให้ปิดตาแล้วเลียดู เธอก็ยังแยกบอกได้ว่า นี่น้ำผึ้ง นี่น้ำตาลอ้อย นี่น้ำตาลกรวด นี่น้ำตาลโตนด ถ้าอย่างนั้นความหวานก็ไม่ได้มีอย่างเดียว
ครูของผม ด้วยประโยคเดียวว่า “การพูดปุลาล ปุลาล คือความเขลา” ฟาดทุกคนแล้วก็จากไป
แค่ความหวานอย่างเดียวยังมีตั้งหลายชนิด ความเผ็ดของพริกแห้ง ความเผ็ดของพริกสด และความเผ็ดเวลากัดพริกไทย เหมือนกันหรือ คุณแยกแต่ละอย่างออกจากกันได้อย่างไร คุณถูกหลอกที่ตรงไหน ก็คงต้องร้องเพลงว่า “ใครเล่าจะโง่ถูกหลอกเหมือนฉัน”
ประสาทสัมผัสมีไว้เพื่ออะไร
ผมถูกหลอกไปแล้ว แต่ประสาทสัมผัสของผมยังรอที่จะแสดงให้เห็นอย่างถูกต้อง รอว่าเมื่อไรคนคนนี้จะตระหนักรู้ความจริงเสียที
พระเจ้าให้ตามาเพื่ออะไร เพื่อดูสิ่งที่ผมเรียนมาแล้ว หรือเพื่อเรียนรู้จากการดู หูล่ะ เพื่อฟังสิ่งที่ผมคาดหวัง หรือเพื่อเรียนรู้จากสิ่งที่ได้ยิน ลิ้นล่ะ เพื่อรับรู้รส หรือเพื่อตรวจดูว่ารสที่คนบอกมีอยู่ในนี้หรือเปล่า จมูกล่ะ เพื่อรับรู้กลิ่นหนึ่ง หรือเพื่อเข้าใจความแตกต่างของกลิ่นต่าง ๆ
เธอบอกได้ดีทีเดียวว่า นี่ดอก อิรุวาจจิ นี่กุหลาบ นี่มะลิ นี่อุจจาระ บางคนยังพูดว่า “ลูกสาวผมแค่ดมกลิ่นก็บอกได้ว่าเค็มไปหรือจืดไป” อวัยวะของเราละเอียดอ่อนและสมบูรณ์ถึงเพียงนั้น
ตอนนี้ใจเสื่อมไปแล้ว คนที่ใจเสื่อมพูดว่า “จงข่มประสาทสัมผัส ละตา ละหู” ผมพูดว่า จงใช้ตา หู จมูกที่เธอมีอยู่ให้ถูกต้อง ครูของผมก็พูดอย่างนั้นไว้ก่อนจากไป
วัวห้าตัวที่เที่ยวเล็มหญ้า
ติรุมูลาร์เรียกประสาทสัมผัสว่าวัวห้าตัวที่เที่ยวเล็มหญ้าไปทั่ว เราถามกันว่า “ตาเธอเที่ยวเล็มอยู่หรือ” นั่นแหละ ตาของผู้ชายเที่ยวเล็ม เพราะอย่างนี้ผู้หญิงจึงไม่ออกจากบ้านโดยไม่มีผ้าคลุม ดุปัตตา ในเพลงหนึ่งของรชนีกานต์ มีคนพูดว่า “หน้าอยู่ตรงนี้” ต่อให้เงยหน้าตั้งศีรษะให้ตรง สายตาก็ยังเลื่อนลงไป
หมา แมว สิงโต เสือ ล้วนพูดโดยมองตาเธอ มีแต่มนุษย์ที่มองไปทุกที่ที่มองได้ ยกเว้นตา “สร้อยคอใส่เยอะไหม มีกำไลไหม มีฐานะหรือเปล่า” ตอนนี้ประสาทสัมผัสตกเป็นทาสของใคร
ฝนที่ตกเมื่อบอกให้ตก
คนที่ตกเป็นทาสของใจนั่นแหละที่พูดว่า “อย่าฟังสิ่งที่ประสาทสัมผัสบอก” เขาเป็นคนเขลา ไม่ใช่ผู้มีตา และไม่ใช่ผู้ได้ศึกษา ก่อนอื่นเขาเอา ไทวัม (เทพ) กับ กฑวุล (พระเจ้า) มาเป็นสิ่งเดียวกัน วัลลุวร์กล่าวว่า
หญิงผู้ไม่บูชาเทพ แต่ตื่นขึ้นมาบูชาสามี ดุจฝนที่ตกเมื่อบอกให้ตก
“ไม่บูชาเทพ” เขาแปลว่าหญิงที่ไม่บูชาพระเจ้า เหมือนคนของพรรค ดี.เค. (ขบวนการเหตุผลนิยมทมิฬ) ว่า “อย่าบูชาพระเจ้า เคารพแต่สามีเท่านั้น แล้วถ้าเธอบอกว่า ‘ตกสิ’ ฝนก็จะตก”
“ฝนที่ตกเมื่อบอกให้ตก” ไม่ได้หมายความว่าฝนจะตกถ้าเธอสั่ง ชาวนาคนหนึ่งไถนาเสร็จแล้วคิดว่า ถ้าฝนตกตอนนี้ก็ดีสิ ถ้าตอนนั้นฝนตกลงมา เขาจะดีใจแค่ไหน หญิงแบบนั้นแหละ คือผู้ที่ทำให้สิ่งที่เธอคาดหวังเป็นจริง แต่เธอกลับพาภรรยาไปกลางทะเลทรายแล้วพูดว่า “เธอบูชาฉันนี่ บอกให้ฝนตกสิ ให้ฝนตกลงมา!” มนุษย์ทำอะไรกันอยู่นี่!
การปฏิเสธปุลาลไม่ใช่การปฏิเสธเนื้อสัตว์
เพราะฉะนั้น การไม่กินเนื้อ ปลา ไข่ ไม่ใช่การปฏิเสธปุลาลเลยแม้แต่น้อย เขาพูดอย่างนั้นเพื่อหลอกคุณ ถ้าถูกหลอก ใครผิด คนที่ถูกหลอกนั่นแหละผิด
การโกงดอกเบี้ย 8%
“ให้มาหนึ่งแสนรูปี ผมจะให้ดอกเบี้ยเดือนละ 8% ชีวิตคุณจะก้าวหน้า” ผมพูดอย่างนี้แล้วรับเงินหนึ่งแสนจากคนคนหนึ่ง ทุกเดือนผมให้เขา 8,000 จากเงินของเขาเอง พอจ่ายไปสิบเดือน เขาก็ไปบอกคนอีกสิบคน พวกนั้นให้มาคนละหนึ่งแสน รวมเป็นหนึ่งล้าน แล้วก็บอกต่อกันไป ให้กันมาเรื่อย ๆ ผมกลายเป็นเศรษฐีเงินล้าน แล้วก็กวาดเอาทั้งหมดหนีไป ทุกคนคิดบัญชีกันว่า “เราให้ไปหนึ่งแสน” ความจริงแล้วใครเป็นคนได้เงินหนึ่งแสนนั้นคืน
ตอนนี้พวกเขาผิด หรือผมผิด พวกเขามีจำนวนมาก ถ้าผมถูกก็หนึ่งเสียง ถ้าพวกคุณถูก จะกี่เสียง ตอนให้เงินหนึ่งแสน พวกคุณไปให้พร้อมกันทั้งหมดหรือ ต่างคนต่างให้ไม่ใช่หรือ ตอนนี้ทุกคนมายืนประท้วงด้วยกันบนถนน ตำรวจสี่นายก็ซ้อมผมได้ แต่พวกคุณที่มีเป็นแสน ๆ ต่อให้ตำรวจมาสี่หมื่นนายก็ซ้อมไม่ได้ ถ้าคนโง่มีเป็นแสน ๆ พวกเขาก็เปลี่ยนแม้แต่ความยุติธรรมได้ เมื่อไรโลกนี้จะสำนึกได้เสียที
ถ้ามีคนพูดว่า “ให้มาหนึ่งแสน ผมจะให้เดือนละ 8,000” เราไม่ควรตอบหรือว่า “ถ้าอย่างนั้นก็เก็บไว้เองแล้วอยู่อย่างมีความสุขเถอะ” เราควรถามไหมว่า เธอจะเอาเงินมาจากไหนมาจ่าย